Δευτέρα, 14 Φεβρουαρίου 2005
ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ:





 
ΠΟΛΙΤΗΣ / ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

14/02/2005

Ο «π» στο Θολόποταμι

Το ζωντανό χωρίο των μεγάλων αντιθέσεων

Το Θολόποταμι είναι ένα χωριό ολοζώντανο, αναπτυσσόμενο, παράδειγμα προς μίμηση. Ο ορεινός όγκος του και ο μικρός κλήρος ανάγκασε κάποτε τους περισσότερους κατοίκους του να μεταναστεύσουν σε ΗΠΑ και Καναδά. Η εργατικότητα και η αγάπη για τον τόπο τους μετέτρεψε τον χώρο από την ερήμωση της σφαγής του 1822 και τα ερείπια του σεισμού του 1881 σε μία κυψέλη παραγωγής έργου, αφού οι Θολοποταμούσοι μοιάζουν με τις εργατικές μέλισσες και τα ακούραστα μερμήγκια.


Ιστορία – Ονομασία

Λίγα είναι τα στοιχεία. Σύμφωνα με την παράδοση, η ονομασία προέρχεται από το Θολό νερό που έτρεξε προς τον Ανέμωνα και τους Βαβύλους μετά τις καθιζήσεις το 1001 μ.Χ. στην περιοχή των Ραγών.
Στα Σκλαβιά υπήρχαν αγροικίες και Πύργοι από την εποχή των Γενοβέζων.
Ήταν καστροχώρι. Ο παλιός φρουριακός οικισμός είναι στο μέσον του σημερινού χωριού. Σώζονται ακόμη οι δύο από τις τρεις εισόδους του.

Πληθυσμός

Τώρα έχει περίπου 860 κατοίκους. Πριν την μετανάστευση, που άρχισε στα τέλη της 10ετίας του 1950, ήταν πάνω από 1200. Οι κοινότητες των Θολοποταμουσών σε ΗΠΑ και Καναδά αριθμούν πάνω από 2500 κατοίκους.

Παιδείας προβλήματα

Το πρώτο σχολείο ήταν κάτω από την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου. Καταργήθηκε γύρω στο 1890. Το δεύτερο λειτούργησε ως το 1938 στο πάνω χωριό. Τώρα στεγάζει μικρό Σούπερ Μάρκετ. Το τρίτο σχολείο λειτούργησε μετά το 1937-38, στο χωριό που σήμερα είναι η καφετέρια του Νύκτα και το ελαιοτριβείο Ντούλη. Στον ίδιο χώρο πολύ παλιότερα ήταν το νεκροταφείο του χωριού.

Το νέο ... αλαλούμ

Το 1962 απαλλοτριώθηκε ο χώρος του σημερινού σχολείου. Αλλά .. και εκεί, κατασκευάστηκαν δύο διαφορετικά σε δύο διαφορετικές περιόδους για διαφορετικούς λόγους. Το 1965 λειτούργησε το πρώτο με δύναμη 120 παιδιών. Το 1975, λόγω στατιστικών προβλημάτων του κτιρίου και καθιζήσεων του εδάφους, εκκενώθηκε. Μετά από πολλές περιπέτειες χτίστηκε το νεότερο στην ίδια θέση. 15 χρόνια μετά, ήλθαν νέες περιπέτειες. Κάποιοι διαπίστωσαν νέα κτιριακά προβλήματα και για δύο χρόνια το σχολείο στεγαζόταν σε σπίτια του χωριού. Το κτίριο έγινε πάλι καρά γιαπί. Οι Θολοποταμούσοι κάποια στιγμή αντιλήφθηκαν ότι ίσως όλα αυτά ήταν δικαιολογίες για να μεταφερθούν στο Σχολικό Κέντρο Καλλιμασιάς. «Πάτησαν πόδι», αντέδρασαν, το κτίριο ξαναχτίστηκε κι από το 1997-98 στεγάζει πάλι τους μαθητές. «Είναι από τα καλύτερα του νομού», λένε, «με δασκάλους μουσικής και χορού, γυμναστή και 10 κομπιούτερ από προσφορές συγχωριανών».

Η πλατεία ... στις ταράτσες

Πρωτάκουστο, αλλά αληθινό. Είναι σε ταράτσες ισόγειων σπιτιών σπιτιών σε υπερυψωμένο δρόμο. Τα προβλήματα πολλά. Στατικότητας κτιρίων, κακοτεχνιών, παραλαβής έργων. «Όλες οι έως τώρα επεμβάσεις είναι αποσπασματικές και ελλιπείς. Η σκέψη των μηχανικών του δημοσίου φτάνουν τα όρια του παραλογισμού», τονίζει ο κ. Μ. Μακρίδης. «Επί Δημαρχίας Ρουκανά έγιναν τα αρχικά έργα, χωρίς μελέτες. Ξηλώθηκαν όλα. Όλα οφείλονται στην ανευθυνότητα των μηχανικών».

Επέκταση

Τελευταία δημιουργήθηκε και άλλο πρόβλημα. Αγοράστηκε διπλανό οίκημα. Οι απόψεις διίστανται. Να κατεδαφιστεί, για να διευρυνθεί η πλατεία ή να αναπαλαιωθεί; Και εδώ διαφωνούν ισχυρά μεταξύ τους οι συγχωριανοί. Ο μηχανικός κ. Μπογιατζής έχει αναλάβει να καταρτίσει δύο προτάσεις. Η πρώτη με αξιοποίηση του σπιτιού και η δεύτερη με κατεδάφιση του και διεύρυνση της πλατείας.
Πάντως, ίσως η μελέτη ανάπλασης της πλατείας να ενταχθεί στο πρόγραμμα Interreg II. Ίσως όμως...

Σφαγή 1822

Οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό. Συγκέντρωσαν κι έσφαξαν τους Θολοποταμούσους στην περιοχή Βανακού. Γλίτωσαν μόνο όσοι πρόλαβαν και κρύφτηκαν στις σπηλιές των Ραγών, της Καμπανόπετρας και του Προφήτη Ηλία.

Σεισμός 1881

Το Θολόποταμι ισοπεδώθηκε σχεδόν όλο. Διασώθηκε μόνο η γειτονιά του Τίμιου Σταυρού, η οποία διατηρεί ακόμη τα παλιά της χαρακτηριστικά.

ΤΑ ΗΘΗ & ΤΑ ΕΘΙΜΑ

Τα πανηγύρια

«Το πρώτο και καλύτερο πανηγύρι όλης της Χίου είναι του Αγίου Πέτρου στις 29 και 30 Ιουνίου», λένε φιλάρεσκα οι Θολοποταμούσοι. Ισχυρίζονται ότι τώρα δεν γίνονται καβγάδες. «Ο τελευταίος και μεγάλος είχε γίνει το 1984. Από το χαλασμό που έγινε ισοπεδώθηκε όλη η πλατεία της εκκλησίας», θυμάται ο Β. Μονιούδης. «Λένε ότι οι Θολοποταμούσαινες είναι ωραίες γυναίκες επειδή πίνουν από το νερό μας. Όταν τις πειράζανε αντιδρούσαμε παλιά, γιατί υπήρχε η νοοτροπία ότι ήταν δικός μας τόπος και οι ξένοι πρέπει να τον σέβονται», μας πληροφορεί κι ο κ. Μακρίδης.

Ο γάμος

Οι Θολοποταμούσοι παλιά παντρεύονταν πολύ μικροί. Κάποια είχε παντρευτεί 13 χρόνων. Η γυναίκα πάνω από τα 20 ήταν μεγάλη. Το ίδιο και ο άντρας πάνω από 25-30 χρόνων. «Υπάρχουν 35 λεύτεροι στο χωριό», δηλώνει ο Π. Ντούλης.

Το Πάσχα

Διατηρείται ακόμη το έθιμο του Φανού, το κάψιμο των ξύλων και η περιφορά του Ιούδα πάνω σε γαϊδουράκι το Μεγάλο Σάββατο. Το κέρασμα στα παιδιά που κουβαλάνε τα ξύλα είναι πατροπαράδοτο, από όλα τα σπίτια.



Τα (+) και τα (–) του χωριού

Ας δούμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που δέχονται και οι ίδιοι ότι τους χαρακτηρίζουν, όπως μας τα παρουσίασαν ο πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου και Δημοτικός Σύμβουλος Δ. Ιωνίας κ. Μ. Μακρίδης, ο Αντιδήμαρχος κ. Β. Μονιούδης και ο πρώην αγροφύλακας κ. Π. Ντούλης.

Πλεονεκτήματα

Α) Το χωριό είναι κοντά στη Xώρα. Απέχει μόνο 13 χλμ. Κάτι που τους επιτρέπει να μένουν εκεί και να εργάζονται στην πρωτεύουσα.

Β) Δηλώνουν τοπικιστές. «Αγαπάμε τον τόπο μας», λένε.

Γ) Οι νέοι δεν φεύγουν από εκεί. Παντρεύονται ακόμη μεταξύ τους. Στο σχολείο πηγαίνουν πολλά παιδιά, όλα Θολοποταμουσάκια.

Δ) Έχει πολλές φυσικές ομορφιές, αλλά ανεκμετάλλευτες.

Ε) Είναι πολύ πεισματάρηδες.

Στ) Οι ομογενείς επιστρέφουν κι επενδύουν στο χωριό.

Ζ) Αφομοιώνουν τους ξένους που εγκαθίστανται μόνιμα στον τόπο τους.

Η) Έχουν μεγάλη παράδοση στους καλούς μουσικούς και τους ιεροψάλτες.

Θ) Έχουν πολύ καλή παραγωγή μαστίχας. Φτάνουν και τους 6 τόνους.

Μειονεκτήματα

Α) Τους λένε αφιλόξενους και καβγατζήδες. Εκείνοι απαντούν ότι αυτά δεν ισχύουν πλέον, τουλάχιστον όσο παλιότερα.

Β) Ο τοπικισμός τους καμιά φορά από πλεονέκτημα γίνεται και μπούμερανγκ.

Γ) Δεν υπάρχουν δημοτικοί χώροι στο χωριό. Επειδή είναι αυτάρκεις οικονομικά δεν πουλάνε τις ιδιοκτησίες τους.

Δ) Δεν υπάρχουν υποδομές, ακριβώς επειδή δεν πουλάνε χώρους.

Ε) Δεν κάνουν δωρεές στο χωριό. Έχουν γίνει πολύ λίγες.

Στ) Μια παροιμία λέει: «Εδώ νερό δε γίνεται, ούτε κρασί πουλιέται». Το δέχονται ότι είναι αλήθεια.

Ζ) Ακόμη και οι ομογενείς που δεν γυρίζουν δεν πουλάνε τις περιουσίες τους. Έτσι, η όποια Δημοτική Αρχή δεν έχει χώρους να κάνει έργα. Ούτε καν χώρος για πλατεία δεν δίνεται. Γι’ αυτό .... κι έγινε στις ταράτσες σπιτιών.

Η) Δεν υπάρχει σύγχρονος δρόμος επικοινωνίας πάνω και κάτω χωριού.

Θ) Δεν υπάρχουν χώροι άθλησης των νέων.

Η «ΕΠΙΚΑΡΠΙΑ» ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

Έργα Δημοτικής Αρχής Κλιαμενάκη

Ο τέως Δήμαρχος υποστηρίζει ότι την 4ετία 1999-2002 διέθεσε πάνω από 700.000 ευρώ για έργα στους οικισμούς του Δ. Ιωνίας. Αρκετά εξ’ αυτών αναλώθηκαν στο Θολόποταμι. Σε 21 ανέρχονται τα κυριότερα που υλοποιήθηκαν ή προγραμματίστηκαν αυτήν την περίοδο στο χωριό. Τα κυριότερα εξ’ αυτών είναι:
Η διάνοιξη της γεώτρησης της Τήλης – κατασκευή υδρευτικού δικτύου – βρύσες διανομής.
Αγορά νερού από ιδιωτικές πηγές Σκλαβιών.
Αντικατάσταση υδρευτικού δικτύου από Σκλαβειά έως Ηρώο.
Κατασκευή αγροτικών δρόμων – ασφαλτόστρωσης – πεζοδρομήσεις.
Φωτισμός περιοχής Ραγών.
Αναπλάσεις παραδοσιακών χώρων – κοινοτικής αίθουσας – αγροτικού Ιατρείου.
Επέκταση Δημοτικού φωτισμού.
Επισκευή Δημοτικού σχολείου.
Μελέτη, εξασφάλιση πίστωσης για εγκατάσταση προκάτ νηπιαγωγείου.
Κατάργηση σκουπιδότοπου Πατελιών – μεταφορά απορριμμάτων στο σκουπιδότοπο Δ. Χίου.
Επισκευές δικτύων ύδρευσης – αποχέτευσης.
Μηχανολογικός εξοπλισμός καθαριότητας και πυρασφάλειας.

Κοινότητα Θολοποταμίου

Υπάρχουν όμως και έργα της περιόδου προεδρίας Κλιαμενάκη, τότε που το Θολοποτάμι ήταν Κοινότητα. Σε 16 ανέρχονται σύμφωνα με τον ίδιο. Τα κυριότερα εξ αυτών είναι:
Δίκτυο ύδρευσης – δεξαμενές αποθήκευσης νερού.
Μελέτη κατασκευής λιμνοδεξαμενής φουντάνας (Ακυρώθηκε το 1994 από την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ και οι πιστώσεις μεταφέρθηκαν στα Ψαρά).
Αγροτική οδοποιία, δενδροφυτεύσεις, επισκευές σχολείου.
Επέκταση οικιστικού σχεδίου κοινότητας.
Επέκταση ηλεκτροφωτισμού.

Έργα Δημοτικής Αρχής Βαρκάρη

Ολοκληρωμένα, ευρισκόμενα σε εξέλιξη ή προγραμματιζόμενα.
Αντιπλημμυρική προστασία 12.000 ευρώ.
Επισκευές φυσιολογικών καταστροφών 12.000 ευρώ.
Διαμόρφωση κοινοτικών χώρων και πλατειών 23.000 ευρώ.
Ενοικίαση δύο πάρκινγκ.
Εγκατάσταση προκάτ νηπιαγωγείου 139.500 ευρώ (υπό δημοπράτηση). (Πότε εξασφαλίστηκε το έργο;)
Αναπλάσεις χώρων 36.600 ευρώ.
Ασφαλτόστρωση κεντρικού δρόμου (δεν είναι νομαρχιακό;)
Ολοκλήρωση προστατευτικών τοιχίων στον ίδιο δρόμο.
Αγροτική οδοποιία 29.000 ευρώ.
Εσωτερική οδοποιία 40.000 ευρώ.
Τα έργα της τοποθέτησης αναμεταδοτών τηλεόρασης, μηχανήματος σκούπας καθαρισμού οδών, GCB, και γεωργικού ελκυστήρα καθαρισμού δρόμων αφορούν όλα τα Δημοτικά Διαμερίσματα.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΙΚΙΣΜΟΥ

Τα αναγκαία έργα

1) Νερό
Πρέπει να δοθεί λύση στο θέμα της αξιοποίησης των υπερχειλίσεων των πηγών Γλε και Νόσω Κήπου. Οι περισσότεροι Θολοποταμούσοι δεν θέλουν να δοθεί σε άλλα χωριά. Φοβούνται ότι σε περίπτωση λειψυδρίας, δεν θα ενεργοποιηθεί ο όρος που διασφαλίζει τα δικαιώματα αποκλειστικής χρήσης από το χωριό τους, με το κλείσιμο των παροχών στους άλλους οικισμούς. Χθες επρόκειτο να πραγματοποιηθεί Λαϊκή Συνέλευση για το θέμα. Τα πνεύματα είναι ιδιαίτερα οξυμένα.
2) Τοποθέτηση προκάτ νηπιαγωγείου. Το έργο βρίσκεται σε στάδιο δημοπράτησης.
3) Ανάπλαση – αξιοποίηση πλατείας.
4) Ανάπλαση – αξιοποίηση παλαιών εισόδων χωριού..
5) Κατασκευή γηπέδου.
6) Κατεδάφιση επικίνδυνων χαλασμάτων.
7) Οδική σύνδεση πάνω και κάτω χωριού.
8) Κατασκευή νέων αγροτικών δρόμων – συντήρηση υπαρχόντων.
9) Αναπλάσεις – κυβοστρώσεις κεντρικών παραδοσιακών περιοχών του χωριού.
10) Κατασκευή περιφερειακού δρόμου σύνδεσης Θολοποταμίου – Αγ. Γιώργη
Συκούση.
11) Εξεύρεση οικοπέδων και κατασκευή Δημοτικών χώρων στάθμευσης.

5 Προοπτικές
Όπως προαναφέρουμε, το Θολόποταμι είναι αυτοδύναμο, ζωντανό, αναπτυσσόμενο χωριό. Έχει αρκετούς επιτυχημένους επαγγελματίες, με μεγάλη οικονομική ισχύ.
Υπάρχουν όμως κάποια δεδομένα, τα οποία θα βοηθούσαν στην ανάπτυξη της περιοχής και την καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της, στην κατεύθυνση της θεματικής τουριστικής – πολιτιστικής ανάπτυξης.

Ανάδειξη περιοχής Σκλαβιών
Θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν τα παραδοσιακά κτίσματα της περιοχής, αν και είναι ιδιωτικά. Το ίδιο ισχύει με τις δύο κατασκηνώσεις και το δασικό πυρήνα. Έχει κατατεθεί κάποια πρόταση ένταξης και αξιοποίησης μέσα από το Πρόγραμμα «Θησέας» χωρίς τίποτα να είναι σίγουρο. Είναι γνωστό ότι πωλείται ο Πύργος Ιουστινιάνι, ιδιοκτησίας κληρονόμων Π. Γιαννούμη. Θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως ξενώνας (όπως κι άλλοι).

Ραγά

Η περιοχή με το ιδιαίτερο γεωλογικό ενδιαφέρον έχει φωτιστεί. Μελετάται η κατασκευή περιπατητικού μονοπατιού για πρόσβαση στον χώρο όσων ενδιαφέρονται να τον επισκεφθούν.

Άγιος Πέτρος

Το καμάρι των Θολοποταμουσών. Δεν το έχουν δει ακόμη από την σκοπιά της ανάπτυξης του θρησκευτικού τουρισμού. Θαυμάσιο εκκλησάκι, θαυμάσιο δάσος, αναξιοποίητα κι αυτά.

Πελασγικά τείχη – Θεόκτιστα

Βρίσκονται στα όρια των οικισμών Μυρμηγκίου – Θολοποταμίου. Το 1975 έγινε η αποτύπωση του χώρου. Τεράστιοι ογκόλιθοι, κυκλώπεια τείχη, κανένας προγραμματισμός, καμία ενέργεια ανάδειξης.

Ταφικό εύρημα

Κατά τη διάρκεια των εργασιών διάνοιξης του δρόμου Χίου – Μεστών εντοπίσθηκαν δύο αρχαίο τάφοι με υπολείμματα οστών κι ένα μυροδοχείο. Επενέβη η αρχαιολογία, μετατοπίστηκε ο δρόμος, τα ευρήματα στάλθηκαν στην Αθήνα για εξέταση κι ο χώρος σκεπάστηκε με λαμαρίνα. «Με χοιροστάσιο μοιάζει», λένε οι κ. Μακρίδης – Μονιούδης. Από τότε, δεν έχει αξιοποιηθεί ο χώρος, το χωριό δεν γνωρίζει τίποτα νεότερο, οι λαμαρίνες ζουν και βασιλεύουν.



ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΗΜΕΡΩΝ:

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (07/02/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (03/02/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (31/01/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (24/01/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (19/01/2005)

 

 
ΚΑΙΡΟΣ:
05-10
7-8

ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ:
Διημερεύει
ΚΟΒΑΣ Απλωταριάς 78
Διανυκτερεύει
ΚΑΚΟΥΛΑΣ Πάχνου 4

ΒΕΝΖΙΝΑΔΙΚΑ:
ΚΑΠΕΤΑΝΟΣ-ΚΟΥΤΕΛΟΣ Κολυμβητήριο
ΜΠΟΥΛΑΣ Χάνδακος 3
ΚΑΡΔΑΡΗΣ Καρδαμάδα, Χαλκειός
ΦΛΑΜΟΥΡΑΚΗΣ Τάλλαρος, Κάμπος
ΣΟΒΑΤΖΗΣ Νένητα

ΠΛΟΙΑ:
Απο ΠΕΙΡΑΙΑ για ΧΙΟ
19.00 ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Απο ΧΙΟ για ΠΕΙΡΑΙΑ
22.00 ΘΕΟΦΙΛΟΣ
Απο ΧΙΟ για ΜΥΤΙΛΗΝΗ
04.30 ΜΥΤΙΛΗΝΗ

ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ:
ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ
ΑΘΗΝΑ-ΧΙΟ 05.45-15.45-18.50
ΧΙΟ-ΑΘΗΝΑ 07.00-17.00-19.55-20.05
AEGEAN AIRLINES
ΑΘΗΝΑ-ΧΙΟ 07.00-16.00
ΧΙΟ-ΑΘΗΝΑ 08.20-17.20

 
"ΠΟΛΙΤΗΣ" - ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΧΙΑΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
ΤΗΛ: 22710-81314, 81315 - FAX: 22710-81316 - EMAIL:
polnews@otenet.gr
Σχεδιασμός & Φιλοξενία: Chiosnet