Τρίτη, 7 Ιουνίου 2005
ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ:





 
ΠΟΛΙΤΗΣ / ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

07/06/2005

Ο «π» ΣΤΗ ΜΕΣΑ ΔΙΔΥΜΑ

Το «δίδυμο» χωρίο της Ιωνίας αναζητεί την δική του προοπτική

Η Μέσα Διδύμα είναι ένα πανέμορφο χωριό, άγνωστο εν πολλοίς ακόμη και στους περισσότερους Χιώτες, αλλά τόπος καταγωγής αρκετών γνωστών παραγόντων της χιώτικης επιστήμης, της τέχνης και του αθλητισμού. Πανελλαδικά γνωστός ο σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός Δ/ντής του ΔΗΠΕΘΕ Β. Αιγαίου, κ. Δ. Αβδελιώδης, οι γιατροί Π. Καμίτσης και Γ. Αμύγδαλος, καταξιωμένοι και σε πολλούς άλλους τομείς. Γνωστή κι η αθλητική οικογένεια των Αμύγδαλων. Μεσαδιδυμούσης στην καταγωγή κι ο γιατρός Κ. Καλλέργης.
«Δίδυμο χωριό» με την Έξω Διδύμα, με αναξιοποίητο κόσμημα και παραγωγική πηγή το μοναστήρι της Παναγιάς Σικελιάς, το οποίο βέβαια, τυπικά ανήκει στην Έξω Διδύμα.

Ιστορία

Γνωστός ο μύθος (;) για τα δύο Δίδυμα αδέλφια που μάλωσαν, χώρισαν τις περιουσίες τους και έφτιαξαν τα δύο χωριά. Στα χρόνια της Γενοβέζικης κατοχής ανάγεται η πρώτη ουσιαστική συγκρότηση του οικισμού (1280-1320 μ.Χ). Το παλιό χωριό ήταν κτισμένο γύρω από το λιβάδι. Η σημερινή κεντρική πλατεία και η βορεινή επέκταση του οικισμού ανήκουν στην νεότερη οικιστική περίοδο μετά την εξάλειψη του φόβου της πειρατείας.
Στην περιοχή Πηγή υπάρχουν υπολείμματα Γενοβέζικων ερειπίων. Στον ίδιο χώρο υπήρχε κτίσμα που ονομαζόταν Πύργος. Το καστροχώρι είχε τέσσερις πόρτες. Την Πόρτα του χωριού, του Αξαογιώργη, του χωριοπήγαδου και την Κάτω Πόρτα. Υπάρχει ακόμη ο δρόμος τους Πίσω Γύρου, όπου γυρίζουν και τον επιτάφιο.

Πληθυσμός

Την δεκαετία του 1950 είχε πάνω από 500 κατοίκους. «Στο Δημοτικό σχολείο, πηγαίναμε 85-90 παιδιά τότε», θυμάται ο πρώην πάρεδρος του χωριού, συνταξιούχος πλοίαρχος Σταύρος Ζαούδης. Σήμερα οι χειμωνιάτικοι κάτοικοι είναι 170 και οι ψηφοφόροι γύρω στους 330-340.

Παιδεία

Το κτίριο του παλιού σχολείου υπάρχει ακόμη, πάνω από την αίθουσα του Συνεταιρισμού Μαστιχοπαραγωγών. Λογικά πρέπει μέσα στο παλιό χωριό, παλιότερα η διδασκαλία να γινόταν σε σπίτια. Η λειτουργία του σταμάτησε πριν το 1940, λόγω κτιριακών προβλημάτων που κληρονόμησε από το σεισμό του 1881. Το νέο σχολείο, στην πλατεία άρχισε να λειτουργεί το 1943-44. Ενδιαμέσως η εκπαίδευση στεγάστηκε σε ενοικιαζόμενα σπίτια.
Η Τοπική Σύμβουλος κ. Ρούλα Καλλέργη, θυμάται ακόμη τα περίφημα σισίτια της Πρόνοιας με την βοήθεια της OUNPA. «Μια γυναίκα μαγείρευε και έδιναν στους μαθητές γάλα σκόνη, μαρμελάδα, σταφιδόψωμο ή κίτρινο τυρί όταν δεν είχε μαρμελάδα. Άλλες φορές μας δίνανε ψωμί ή κατάξερη γαλέτα». Μάνα εξ ουρανού ήταν αυτά τότε για τα παιδιά και τις οικογένειές τους.

Πολιτιστικοί Σύλλογοι

Άλλα χωριά δεν έχουν κανένα κι η Μέσα Διδύμα έχει δύο. Τον Φιλοπρόοδο Σύλλογο Μέσα Διδύμας και τον Αναπτυξιακό Όμιλο Δήμου Ανεμώνα.
Οι λόγοι που οδήγησαν στην ξεχωριστή δημιουργία είναι πολλοί. Μην ξύνουμε πληγές. Τώρα πια συνεργάζονται αρμονικότατα. Ο πρώτος και παλιότερος ιδρύθηκε στις αρχές της 10ετίας του 1980. Πρώτος πρόεδρος και σημερινός ο Π. Καμίτσης. Ενδιαμέσως πέρασαν και οι Π. και Μ. Αβδελιώδης. Έχει προσφέρει αρκετό έργο στο χωριό. Όπως η παιδική χαρά (την οποία τώρα τρώνε οι βάτες), η βρύση του λιβαδιού, συμμετοχή στα έξοδα κατασκευής της αίθουσας πολλαπλών χρήσεων.
Ο δεύτερος πήρε την προαναφερόμενη ονομασία γιατί κάλυπτε και την πολιτιστική – αναπτυξιακή δράση χωριών όπως η Μ. Διδύμα και το Μυρμήγκι, που τότε δεν είχαν Σύλλογο να τους εκπροσωπεί. Ιδρύθηκε στις αρχές της 10ετίας του 1990. Έκανε τις δενδροφυτεύσεις στις δύο εισόδους του χωριού, στην Παναγία Σικελιά, σε συνεργασία με τον Φιλοπρόοδο, την ανάπλαση του χωριοπήγαδου, τα ωραία χτιστά παγκάκια με την ξύλινη επένδυση στην πλατεία και το λιβάδι.
«Τότε δεν παίρναμε επιχορηγήσεις και μαζεύαμε φράγκο – φράγκο τα χρήματα», θυμάται η Ρ. Καλλέργη. «Κάναμε χοροεσπερίδες, λαχειοφόρες αγορές, κληρώσεις, μας είχε φοβηθεί το μάτι των κατοίκων των γύρω χωριών και των καταστηματαρχών».
Τώρα, όπως προαναφέρουμε, οι δύο Σύλλογοι συνεργάζονται. Άλλα κοινά έργα είναι η ανάπλαση της παλιάς κρήνης της πλατείας, με τις οδηγίες της Γ’ Βυζαντινής Εφορίας Αρχαιοτήτων, η οποία είχε ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο, η ανάπλαση κι επισκευή του χωριοπήγαδου, που ποτέ δεν έχει στερέψει, η δημιουργία μικρής βιβλιοθήκης στο σχολείο και η αναβίωση του εθίμου του κρεατοπίλαφου τη μέρα της γιορτής των Ταξιαρχών.

Το έθιμο του Νιότριτου

Παλιά, τη Νέα Τρίτη, μετά το Πάσχα, πήγαιναν στο ξωκλήσι της Ευαγγελίστριας, έπαιρναν ρεύμα από το μοναστήρι της Αγίας Ματρώνας, έβγαζαν παραδοσιακά φαγητά και ποτά με δίσκους, γλεντούσαν ως το βράδυ και πολλές φορές συνέχιζαν το γλέντι στο χωριό.
Σήμερα, επειδή η μέρα είναι εργάσιμη, το γλέντι γίνεται από το μεσημέρι και μετά στον αυλόγυρο της χωριοεκκλησιάς της Κοίμησης της Θεοτόκου. Κυριαρχεί το σούβλισμα κατσικιού ή αρνιού.

Το Μοναστήρι της Αγ. Ματρώνας

Βρίσκεται σε απόσταση ενός χλμ. από το χωριό στον παλιό δρόμο προς Καλλιμασιά. Διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση. Τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε παλαιοημερολογίτικο. Γι’ αυτό και κάθε Σάββατο λειτουργεί εκεί ο παπά Τσίτας του Αγ. Μάρκου. Νυμφοδώρα, Ξένη και Πελαγία ονομάζονται οι τρεις καλογριές που διακονούν εκεί.

Οι δρόμοι

Ο παλιός δρόμος για χώρα ήταν μέσω Αγ. Ματρώνας και Καλλιμασιάς. Επί Δημαρχίας Ρουκανά ασφαλτοστρώθηκε ως την Ευαγγελίστρια. Είναι ανάγκη να στρωθεί κι ο υπόλοιπος. Όμως υπήρχε κι ακόμη παλιότερος δρόμος. Από τον Κουτρουλόμυλο και τη Σικελιά έβγαιναν στο δρόμο της Καλαμωτής και κι από εκεί κατέβαιναν κάτω. Ο σημερινός δρόμος άρχισε να κατασκευάζεται στις αρχές της 10ετίας του 1950, με προσωπική εργασία των κατοίκων. Ασφαλτοστρώθηκε γύρω στο 1975. Πρώτο αυτοκίνητο που ήλθε στο χωριό ήταν το τζιπάκι του γιατρού Καλλέργη, που κατοικούσε στο Χαλκειός.

ΔΕΗ , ΟΤΕ

Το χωριό ρευματοδοτήθηκε το 1965 και τηλεφωνοδοτήθηκε σύγχρονα από τις αρχές της 10ετίας του 1980. Μέχρι τότε λειτουργούσε ένα κοινοτικό τηλέφωνο, με μανιβέλα, που λειτουργούσε μέσω του κέντρου της Καλαμωτής.

Μαστίχι

Φέτος η χρονιά ήταν καλή, γιατί δεν έβρεξε να πάρει τους καρπούς. Η παραγωγή των 2,5-3 τόνων θεωρείται ικανοποιητική. Τις καλές εποχές την 20ετία 1935-55 έφτανε περίπου τους 6 τόνους. Υπήρχε όμως και πλούσιο παρεμπόριο.

Αποχέτευση – ύδρευση – άρδευση

Είναι το μόνο χωριό της περιοχής που έχει εδώ και 50 χρόνια αποχετευτικό δίκτυο, από καλουπωμένο τσιμέντο μάλιστα. Έχει δύο υδρευτικά δίκτυα, από τις γεωτρήσεις της πηγής και του Μαυρουλιού. Στη γεώτρηση της πηγής, όμως, η αντλία έχει χαλάσει και πρέπει να αντικατασταθεί. Παράλληλα, πρέπει να γίνει συλλογή των όμβριων υδάτων και με παράκαμψη του υδρευτικού δικτύου να εμπλουτιστεί ο υδροφόρος ορίζοντας της πηγής Μαυρουλιού.
Για την άρδευση ο Δήμος λέει ότι έδωσε λύση, αλλά οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι νερό δεν παίρνουν. Δεκαπέντε οικογένειες έβαλαν κήπους πιστεύοντας ότι θα πάρουν νερό από το ίδιο δίκτυο, αλλά τώρα παίρνουν από βυτιοφόρα.

Άλλα έργα

Είναι αναγκαία η διάνοιξη κι ο καθαρισμός των αγροτικών δρόμων και της παιδικής χαράς του χωριού. Όμως δεν πρέπει να γίνουν με τον μηχανικό καταστροφέα, γιατί, όπως υποστηρίζουν, αυτό το μηχάνημα καταστρέφει και τις ιδιοκτησίες τους.
Παράλληλα ζητούν να γίνει καθαρισμός κι ανάπλαση του χείμαρρου Κάψαλου που έχει γίνει σκουπιδότοπος. Αυτό, όπως λένε, πρέπει να το κάνει η Νομαρχία.
Παράλληλα, έχουν ζητήσει την επισκευή κι αναπαλαίωση του σχολείου. Βέβαια, δεν έχουν συγκεκριμένη πρόταση χρήσης. «Ίσως να το κάνουμε πνευματικό κέντρο ή μουσείο», λένε.

Τεχνικό Πρόγραμμα 2005

Στο τρέχον Τεχνικό Πρόγραμμα έχουν εντάξει τις τρεις παρακάτω προτάσεις έργων:
Α. Επισκευή αίθουσας πολλαπλών χρήσεων.
Β. Πλακόστρωση δρόμου σχολείου.
Γ. Συμπλήρωση της πλακόστρωσης στο λιβάδι..

Προοπτική

Ας είναι καλά το μαστίχι κι η Χώρα που είναι κοντά. Δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη προοπτική. Ίσως να απέδιδε κάτι επενδυτικά στον τόπο η οργανωμένη αξιοποίηση κι ανάπτυξη του μοναστηριού της Παναγίας Σικελιάς. Όμως, κι εδώ δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη πρόταση. Άσε που το μοναστήρι ανήκει διοικητικά στη Μέσα Διδύμα...


ΑΡΓΥΡΩ ΚΑΛΕΡΓΗ

Τα ομαδικά παιχνίδια

Και τι δεν θυμίζουν στους μεγαλύτερους οι ονομασίες των παιχνιδιών όπως μέλι – γάλα, ρούπι, ξυλίκι, βασιλιά τι ώρα έχεις;. Στα σημερινά παιδιά των κομπιούτερ δεν λένε τίποτα.
Η κ. Αργυρώ Καλλέργη μας τα θυμίζει:
Το μέλι – γάλα : «Παιζόταν με ένα καρεκλάκι που είχαμε πάνω μια πέτρα. Είχαμε ένα φόρτωμα κι ένα σκοινί. Ένας καθόταν κάτω φορτωμένος με σαμάρι του γαϊδάρου, κρατούσε ένας το σκοινί από τη μια άκρη κι ένας την άλλη. Τους χτυπούσαμε στην πλάτη, μας κυνηγούσαν κι όποιον πιάνανε καθόταν αυτός κάτω στη μάνα να κυνηγάει».
Ρούπι: «Στοιβάζαμε πέντε στρογγυλά πετραδάκια και σημαδεύαμε να τα ρίξουμε με μια άλλη πέτρα ή μπάλα. Κυνηγιόμαστε, χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Η μια φύλαγε τις πέτρες για να μην τις πιάσει η άλλη ομάδα και τις στοίβιαζε. Όποια ομάδα τις στοίβαζε κέρδιζε ό,τι είχαν στοιχηματίσει. Αμύγδαλα, καρύδια....

Ξυλίκι: «Αυτός που καθόταν στη μάνα, κρατούσε ένα πλατύ ξύλο. Οι άλλοι πετούσαν ένα πιο μικρό ξυλαράκι με μύτες στις δύο άκρες. Όπου έπεφταν, η μάνα με το πλατύ ξύλο τα κτύπαγε στην άκρη προσπαθώντας να πεταχτούν μακριά. Μετά μετρούσαν με τις παλάμες κι οποιανού το ξυλίκι ήταν πιο μακριά ήταν ο νικητής».

Βασιλιά τι ώρα έχεις; «Ένας έκανε τη μάνα και μπροστά του στοιχισμένοι καθόταν οι υπόλοιποι. Κάθε φορά ένας έκανε ένα βήμα μπροστά και ρωτούσε «Βασιλιά τι ώρα έχεις;» Ό,τι ώρα του έλεγε τόσα βήματα έπρεπε να κάνει μπρος ή πίσω. Το ίδιο γινόταν και με τους υπόλοιπους έως ότου να γίνει η ομάδα σε μία ίσια γραμμή. Το ίδιο επαναλαμβανόταν μέχρι να βαρεθούν τα παιδιά και να αλλάξουν παιχνίδι».

Π. ΚΑΜΙΤΣΗΣ

Οι αναμνήσεις ενός αντινομάρχη

«Νοσταλγώ τα παιδικά καμώματα με τις ζωντανές γλυκές εικόνες από τα παιχνίδια με τα παιδιά του χωριού μέσα από τις γειτονιές. Τώρα που τα θυμάμαι όλα αυτά γεμίζει η ψυχή μου από τις φωνές και τα τρεχαλητά μας. Περίμενα με λαχτάρα το Σαββατοκύριακο για να πάμε στον Καταρράκτη για μπάνιο με τα γαϊδουράκια. Μετά το μπάνιο θυμάμαι που κάναμε γαϊδαροδρομίες. Όλα αυτά μας φαινόταν μια κοσμογονία που ανακατευόταν με την αλμύρα και την δροσιά της θάλασσας και την χρυσαφένια ζέστη του ήλιου.
Το Πάσχα θυμάμαι έντονα την κατανυκτική πορεία της Μεγάλης Εβδομάδας, τον πειρασμό από τα κουλούρια που έφτιαχνε η μητέρα μου και τα κόκκινα αυγά. Το γιορταστικό ξέσπασμα με τον «Φανό» που κλέβαμε τα ξύλα από τους χωριανούς και το κάψιμο του Ιούδα, τα μπομπάκια το βράδυ της Ανάστασης. Έχω μια ιδιαίτερη ανάμνηση από όλα αυτά. Ένα Πάσχα δεν άναβαν τα μπομπάκια μου γιατί τα είχε βρέξει η μητέρα μου για να με προστατέψει από τον κίνδυνο.
Τον Αύγουστο είχαμε την Ιεροτελεστία να φτιάξουμε ξόβεργες. Η ταράτσα μας γινόταν εργαστήριο και στην συνέχεια είχαμε το στήσιμο και το ξεστήσιμο των ξόβεργων στα κλαδιά και στα χαράκια και τον θρίαμβο της φτερωτής λείας μας».

Οι Εκκλησίες

Χωριοεκκλησιά είναι η Κοίμηση της Θεοτόκου, από το 1837. Σύμφωνα, με τον κ. Στ. Ζαούδη δεν γκρεμίστηκε στους σεισμούς του 1881, γιατί, όπως λένε οι παλιοί, όσο ύψος έχει τόσα είναι και τα θεμέλιά της. Παλιά περιστοιχιζόταν από στάβλους και αποθήκες. Από τα μέσα της 10ετίας του 1950 άρχισαν να δωρίζονται τα κτίσματα στην κοινότητα. Με προσωπική εργασία οι Μεσοδιδυμούσοι τα γκρέμισαν και διαμόρφωσαν την πλατεία. Η ανέγερση της αίθουσας πολλαπλών χρήσεων στον ίδιο χώρο άρχισε στις αρχές της 10ετίας του 1990.
Υπάρχουν ακόμη ο Ταξιάρχης, παλιότερη εκκλησία από τη σημερινή χωριοεκκλησιά, ο Αι Γιώργης στο παλιό λιβάδι, που το Νιότριτο γίνεται η περιφορά των εικόνων, ο Αγ. Παντελεήμονας, η Αγ. Ειρήνη και η Παναγία η Μεντωνιά, που ανήκαν σε ένα αδελφάτο.

Η νέα πλατεία

Η σημερινή πλατεία που είναι πια το επίκεντρο της ζωής του χωριού, άρχισε να κατασκευάζεται γύρω στο 1985 μετά από μπάζωμα, προέκταση κι ανύψωση του εδάφους του κήπου του σχολείου. Η πλακόστρωση του λιβαδιού έγινε την περίοδο 2000-1.



ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΗΜΕΡΩΝ:

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (23/05/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (16/05/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (11/04/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (04/04/2005)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (11/03/2005)

 

 
ΚΑΙΡΟΣ:
17-25
2-3

ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ:
Διημερεύει
ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ Κανάρη 5
Διανυκτερεύει
ΧΑΜΕΤΗΣ Βενιζέλου 5

ΒΕΝΖΙΝΑΔΙΚΑ:
ΜΠΙΚΑΣ Βερίτη 63, Βαρβάσι
ΜΕΤΑΞΑΣ Κολυμβητήριο
ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ Βούρου 48, Αγ.Λουκάς, Λιβάδια
ΒΑΒΥΛΟΥΣΑΚΗΣ Βασιλεώνοικο
ΣΟΒΑΤΖΗΣ Νένητα
ΜΟΝΙΑΡΟΣ Αρμόλια
ΜΠΟΥΡΝΑΚΑΣ Μεστά

ΠΛΟΙΑ:
Απο ΠΕΙΡΑΙΑ για ΧΙΟ
19.00 ΘΕΟΦΙΛΟΣ
Απο ΧΙΟ για ΠΕΙΡΑΙΑ
22.00 ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Απο ΧΙΟ για ΜΥΤΙΛΗΝΗ
04.30 ΘΕΟΦΙΛΟΣ

ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ:
ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ
ΑΘΗΝΑ-ΧΙΟ 05.50-13.20-15.45-18.40
ΧΙΟ-ΑΘΗΝΑ 07.05-14.35-17.00-19.55
AEGEAN AIRLINES
ΑΘΗΝΑ-ΧΙΟ 08.40-17.15
ΧΙΟ-ΑΘΗΝΑ 10.00-18.35

 
"ΠΟΛΙΤΗΣ" - ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΧΙΑΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
ΤΗΛ: 22710-81314, 81315 - FAX: 22710-81316 - EMAIL:
polnews@otenet.gr
Σχεδιασμός & Φιλοξενία: Chiosnet