Δευτέρα, 21 Ιουνίου 2004
ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ:





 
ΠΟΛΙΤΗΣ / ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

21/06/2004

ΦΛΑΤΣΙΑ

Μικρό χωριό – Μεγάλα όνειρα

Ξεκινάς να πας σε ένα μικρό χωριό, χωρίς περισπούδαστο παρελθόν, βροντερό παρόν και ορατούς φωτεινούς μελλοντικούς δρόμους και βρίσκονται 4-5 άτομα που σε οδηγούν σε δρόμους που εγκυκλοπαίδεια δεν τους έχει, ούτε θα τους γράψει ποτέ.
Ένα χωριό που οι κάτοικοί του, 63 χειμωνιάτικοι όλοι και όλοι, γνωρίζουν ότι πατούν πάνω σε ευλογημένη γη με περίσσευμα βοτάνων και διαλεχτής πανίδας Μαντζούνια τα έλεγαν οι παλιοί. Ζέρτουλα, καρυδόφυλα, μολόχες, μακρυμαλλούσες, μερμηγκοχόρταρα, σκορποχόρταρα, πολύκομπα, πικραγγουριές. Κι από νοστιμιές τίποτα άλλο. Τραχανοχόρταρο για καταπληκτικό τραχανά, φιδέ χερίσιο που ψήνεται τέτοια εποχή με χλωρά ρεβύθια.
Ένα χωριό που φημιζόταν για τα αρωματικά φυτά του. Γλυκάνισο, κύμινο, μακροκούκια. Το μόνο που έχει μείνει τώρα είναι ο γλυκάνισσος. Θεϊκό νέκταρ για το ούζο, τη σούμα και καταπραϋντικό αφέψημα για τους πόνους των μωρών. Υπήρχε και καλλιέργεια καπνού που τελείωσε το 1960.
Ένα χωριό, που, εκτός των άλλων, κοσμείται από πανέμορφα ιδιόμορφα γυναικεία ονόματα. Ερασμία, Ευθαλία, Πολυτίμη, Ευανθία, Ανδρομάχη, Πλουσία, Πλουμίτσα, Φωτίκα, Ανδρονίκη, Αγαπία, Ευφροσύνη, Ανθίτσα, Διαμαντία. Ένα χωριό γεμάτο με Τσουρήδες, Τρικύλες, Βουράκηδες και Βούρους, Στούπους και Καλαμπάνηδες.

Άγιος Γεώργιος των Στουπίων
Είναι το καύχημα του χωριού. Πρώην λωβοκομείο. Οι Φλατσούσοι έχουν ρίξει πολύ μεράκι στη συντήρησή του. Όμως έχει διαρρηχθεί επανειλημμένως. Η μνήμη του Αγίου τιμάται κάθε Δευτέρα του Πάσχα. Λιτανεία των εικόνων και πανηγύρια, όλα με συνεισφορές των κατοίκων. Μια οικογένεια κάθε χρόνο, ανάλογα με την προσφορά, παίρνει το δικαίωμα του «γενικού προστάγματος» και αναλαμβάνει τη διαδικασία του εορτασμού. Με «τις κόρες» να φροντίζουν και τη λάτρα του όταν πρέπει. Δεν είναι χωριοκλησσιά, ούτε μοναστήρι. Μα λατρεύεται σαν πολιούχος, καλύτερ’ απ’ όλα. Από τα ψαλτήρια του έχουν περάσει οι καλύτεροι ψαλτάδες.
Πιο νοτιοανατολικά ακόμη υπάρχει το εγκαταλειμμένο παλιό μοναστήρι του Αγ. Νικολάου. Χωριοκκλησιά είναι οι Αγ. Αποστόλοι. Άλλες εκκλησίες είναι ο Αγ. Λουκάς, η Παναγία του Κάμπου, ο Αγ. Παντελεήμονας και ο Άγιος Νικόλαος.

Το έθιμο
ΜΑΡΙΑ ΤΣΩΡΗ
«Η Μεγάλη Πέμπτη - Tου Eσταυρωμένου»
Όταν τελειώνει η εκκλησιά της Μ. Πέμπτης μαζευόμαστε όλες οι γυναίκες γύρω από τον εσταυρωμένο και ψέλνουμε το μοιρολόι της Παναγίας. Πρώτες μοιρολογούν οι μεγάλες γυναίκες που το ξέρουν και οι υπόλοιπες επαναλαμβάνουν:
«Ήρτεν Αγία Σαρακοστή, τώρα είναι άγιες μέρες, που λεν το κυρ-ελέησον και τις τιμιοτέρες. Κάτω στα Γεροσόλυμα και στου Χριστού τα μέρη καθότανε η Παναγιά, μόνη και μοναχή της την προσευχή της έκανε για το μονογενή της.
Βλέπεις εκείνο το χλωμό και τον αναμαλλιάρη, που του φορούν στη κεφαλή ακάνθινο στεφάνι; Αυτός είναι ο γιόκας σου και εμέ ο δάσκαλός μου...»
Αγαλλίαση ψυχής, μάγια θαυμάτων η λαϊκή ποίηση...

Το κύμινο
ΑΝΝΑ ΒΟΥΡΑΚΗ
Λένε ότι τα Φλάτσια έβγαζαν το καλύτερο. Στις αρχές του Ιούλη το έβγαζαν ματσάκια με τα χέρια. Το έκαναν θυμωνιές και το άπλωναν στις ταράτσες 15 ημέρες πάνω κάτω, ώσπου να ξεραθεί. Μετά, πριν έλθει η εξέλιξη των τρακτέρ, το τριβαν πάνω σε κοφίνια. Τα χτυπούσαν με το κόπανο, έλιωνα τα άχυρα κι ο καρπός που έμενε έπεφτε μέσα στο κοφίνι. Μετά με το δρομόνι τα δρομόνιαζαν κι ύστερα το ξαναγέμιζαν με απλωμένες κάτω λινάτσες ή καραβόπανα. Ο αέρας έπαιρνε το άχυρο κι έμενε ο καρπός. Το χρησιμοποιούσαν στη μαγειρική σαν μπαχαρικό. Ήταν τόσο μεγάλη η παραγωγή, που γινότανε και εξαγωγή στα ανατολικά κράτη.


Το παλίο χωριό ήταν νοτιοανατολικά του σημερινού. Τα χαλάσματα απαλλοτριώθηκαν την περίοδο 1979-81 επί δημαρχίας Ι. Κοκκώδη και προέδρου Αντ. Κούτη, ισοπεδώθηκε ο χώρος και διαμορφώθηκε η σημερινή παιδική χαρά, που δεν είναι και στην καλύτερη κατάσταση.
Ονομασία
Δύο εκδοχές υπάρχουν ως παράδοση. Η πρώτη και πιθανότερη αναφέρει ότι σε αυτό το χωριό παλιά οι Γενοβέζοι είχαν φτιάξει φυλάκια (βίγλες) που προστάτευαν το παλιό χωριό του Βουνού, που βρισκόταν κάτω στη θέση Κομητούντα κοντά στην παραλία του Αγίου Γιάννη. Σταδιακά οι φύλακες έμειναν μόνιμα στην περιοχή και η ντοπιολιαλιά παράφρασε τα φυλάκια σε φυλάτσια→ Φλάτσια.
Η δεύτερη εκδοχή θέλει την ονομασία να προέρχεται από τη λέξη φλασκιά (πηγές-πηγάδια), που λένε ότι υπήρχαν εκεί. Πολύ εξασθενημένη εκδοχή. Η εθιμική παράδοση των γεροντότερων δεν περιέχει καμία τέτοια μαρτυρία. Τη δεκαετία 1930-40 οι κάτοικοι ήσαν περίπου 200, το 1960 130 και σήμερα μόνο 63.
Παιδεία
Το 1958 το σχολείο είχε 48 μαθητές. Το 1972 24 και το 1985 που καταργήθηκε είχε μόνο 7-8. Παλιό σχολείο που λειτούργησε ως το 1950 ήταν η σημερινή εκκλησιαστική αίθουσα. Το νέο εγκαινιάσθηκε το 1950 και έκλεισε το 1985.
Το χωριό φημίζεται για τους δασκάλους του. Έχει γύρω στους 12 εν ενεργεία.
Πολιτισμός
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος του Αγ. Γεωργίου ιδρύθηκε γύρω στο 1982-85 με πρώτο πρόεδρο τον κ. Στ. Βούρο. Το σημερινό Δ.Σ. : Πρόεδρος: Γ. Αβδελιώδης, Α’ αντιπρόεδρος: Μ. Πατμετζής, Β’ αντιπρ.: Δ. Καρακατσάνης, Γραμμ.: Μ. Τσώρη, Ταμίας: Μιλτ. Τσώρης. Η δράση του μικρή. Κυρίως δραστηριοποιείται μαζί με την Εκκλησιαστική Επιτροπή για τις εκδηλώσεις του Αγ. Γεωργίου.
Αθλητισμός
Το χωριό αυτό έχει την τιμή να έχει αναδείξει σημαντικούς αθλητές. Ο μαραθωνοδρόμος Νίκος Πόλιας θα συμμετάσχει στην φετινή Ολυμπιάδα. Ο πολίστας του ΝΟΧ Νίκος Ντούλος είναι παγκόσμιος πρωταθλητής Εφήβων και Διεθνής.
Οι ποδοσφαιριστές Παντ. Βουράκης, Δήμος και Μιλτ. Τσώρης, Παντ. Τάτσης και Γ. Κούτης του Βικτ. έχουν φορέσει τη φανέλα του Κανάρη. Οι Σιδ. Τρικύλας, Ισσ. Κούτης και Μιχ. Τάτσης έχουν αγωνισθεί στον Πύργο και οι Ντ. Στούπος (Αντιδ. Δ. Χίου), Γ. Κούτης και Δ. Τσώρης στην Καλαμωτή.
Οι αχώνευτοι
Μα ποιους λένε έτσι; Τους Βουνούσσους. Είναι κατάλοιπο από τον παλιό πετροπόλεμο μεταξύ των χωριών. «Βουνούσοι, καπαρούσοι, σκούρδουλα να σας λούσει». Και οι Βουνούσοι απαντούν αποκαλώντας τους «ρέτζια».
Ύδρευση
Οι κάτοικοι λίγοι, γι’ αυτό και το νερό τους φτάνει. Υδρευόταν από τη γεώτρηση της Τήλης επί εποχής Δημάρχου Γ. Κλιαμενάκη. Τώρα υδρεύονται από την πηγή της Στεναχώνης.
Αποχέτευση
Οι τέσσερις δεξαμενές που κατασκευάστηκαν το 1985 έσωσαν το χωριό, που ως τότε αντιμετώπιζε πρόβλημα. Τώρα όλα είναι καλά.
Προβλήματα
Μικρά αλλά για ένα μικρό χώρο είναι πιο αισθητά. Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι η πλατεία του χωριού θέλει φροντίδα. «Είναι εγκαταλειμμένη», λένε. Επίσης υποστηρίζουν ότι το χωριό έχει κατακτηθεί από σμήνη κουνουπιών και μυγών.
Τέλος, η Δημοτική Αρχή χρωστάει στο συνεταιρισμό αρκετές πιστώσεις για το νερό που αγόραζε από τη γεώτρηση Νεκτάς και τροφοδοτούσε τους οικισμούς. Το χρέος κληρονόμησε η Δημοτική Αρχή Βαρκάρη από τις προηγούμενες Δημοτικές Αρχές. Ο συνεταιρισμός έχει διακόψει την τροφοδοσία.
Καθαριότητα
Παράλληλα πολλοί παραπονιούνται για την καθαριότητα σε ορισμένους τόπους της περιοχής. Ο κ. Κώστας Κριτάκης υποστηρίζει ότι το απορριμματοφόρο είχε να περάσει 15 ημέρες από το Λιλικά. «Αναγκάσθηκε η γυναίκα μου να τους καλέσει για να έρθουν να τα μαζέψουν», λέει. Στο πρόβλημα του νεκροταφείου έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενη έκδοση.
Λαϊκή συνέλευση
Παραπονούνται ότι η Δημοτική Αρχή τους έχει ξεχάσει...
«Μία φορά πήγε να γίνει το 2003, αλλά λόγω ασθένειας του Δημάρχου ήλθε μόνο ο κ. Β. Μυριαγκός. Δεν το δεχτήκαμε. Μετά από 15 ημέρες ήλθε μόνος του ο Δήμαρχος σε μια άτυπη επίσκεψη. Δεν έχει υπάρξει άλλη επαφή...».


H αποτυχημένη ιστορία του Βιολογικού καθαρισμού
Παρά τα χρόνια που έχουν περάσει δεν έχει καταλαγιάσει ακόμα ο σάλος από την υπόθεση. Το δίκτυο στέκει εκεί, κατάλοιπο μιας προσπάθειας που μάλλον δεν ήταν σε λάθος δρόμο αλλά η εφαρμογή της έπασχε. Υπήρξε και παρασκήνιο. Στο θέμα έχουμε αναφερθεί και στο αφιέρωμά μας στο Βουνό. Οι κάτοικοι των Φλατσίων υποστηρίζουν ότι η προμελέτη του έργου ξεκίνησε το 1997 «εν αγνοία των χωριών». Τα Φλάτσια, σύμφωνα με αυτή, θα γινόταν ο τόπος υποδοχής όλων των λυμάτων των οικισμών του παλιού Δήμου Ιωνίας, παρά του ότι το ίδιο δεν είχε αποχετευτικό πρόβλημα. Στην αρχή έλεγαν ότι τα λύματα θα έφευγαν κάτω από την Παναγιά του Κάμπου, ανεξέλεγκτα προς τη θάλασσα. Το 1998 συγκροτείται επιτροπή αγώνα. Ζητούν κατάρτιση περιβαλλοντικής μελέτης κι επισημαίνουν ότι λόγω του ποταμού σε αυτήν την έκταση υπάρχουν παλιά πηγάδια. Παράλληλα τόνιζαν ότι θίγεται η ζώνη προστασίας του Αγ. Νικολάου. Βάζοντας μέσα στον αγώνα και την αρχαιολογία, ενώ επισήμαναν κυρίως την υποβάθμιση της παραλιακής ζώνης Αγ. Γιάννη και Νεκτάς.
Στο κενό έπεσαν οι προσπάθειες του αείμνηστου Νομάρχη Γ. Καλουτά και του γεωλόγου της υπηρεσίας Υδροοικονομίας της Ν.Α. Χίου να τους πείσουν για την ορθότητα του έργου. Τον ίδιο χρόνο οι πολιτειακοί φορείς εισπράττουν την οργή του κόσμου σε Λαϊκή Συνέλευση που έγινε στο Βουνό. Το έργο ματαιώνεται. "Η δημοκρατία ορίζει να μην γίνονται πράγματα ερήμην του κόσμου". Αυτό το μήνυμα έστειλαν.
Τώρα η Δημοτική Αρχή Βαρκάρη σχεδιάζει την αξιοποίηση του εγκαταλελειμμένου δικτύου, για να συνδεθούν οι οικισμοί της περιοχής με το υπόλοιπο δίκτυο του Δ. Ιωνίας, το οποίο μέσω του Δ. Καμποχώρων θα οδηγεί τα λύματα στις εγκαταστάσεις του Βιολογικού Καθαρισμού του Δήμου Χίου. «Δεν μας έχει ενημερώσει κανείς γι’ αυτή την προοπτική. Μόνο μέσα από τις εφημερίδες τα μαθαίνουμε», διαμαρτύρονται οι κάτοικοι.

Η αναπτυξιακή προοπτική του χωριού
ΣΙΔΕΡΗΣ ΤΡΙΚΥΛΑΣ
Τα Φλάτσια είναι ένα απομονωμένο χωριό ανάμεσα στα τουριστικά θέρετρα Αγ. Φωτιάς και Κώμης. Η αναπτυξιακή του προοπτική στηρίζεται το 5πτυχο:
Α)Ρυμοτομικός-χωροταξικός σχεδιασμός
Β)Μαστίχα
Γ)Θάλασσα – Τουρισμός
Δ)Μπαζάαρ αρωματικών φυτών
Ε)Αγροτοτουρισμός
«Αυτό που προέχει είναι ο χωροταξικός σχεδιασμός και η οδική παράκαμψη του χωριού. Η αξιοποίηση της μαστίχας έχει αρχίσει να γίνεται και πάλι συνείδηση. Πολλοί νέοι μαστιχοπαραγωγοί επιστρέφουν στις ρίζες. Πέραν αυτών, υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης των πεντακάθαρων παραλίων του Αγ. Γιάννη και του Λιλικά. Στο χωριό υπάρχουν μόνο 4 ξενώνες. Μπορεί να υπάρξει σχεδιασμένη ανάπτυξη με κρατική ή δημοτική παρέμβαση. Υπάρχει επίσης η θαυμάσια προοπτική του αγροτοτουρισμού. Μια «μίνι» ανάπλαση του παλιού χωριού είναι ένας αξιοποιήσιμος τουριστικός στόχος. Μπορεί μέσα στην επόμενη 5ετία το χωριό να γίνει τόπος αγροτοτουρισμού ή τουρισμού του Σαββατοκύριακου. Το πρώτο προϋποθέτει τη συμμετοχή των πελατών στις παραδοσιακές δουλειές του χωριού. Πρέπει «να πουλάμε» κάτι διαφορετικό από τα υπόλοιπα Μαστιχοχώρια. Τέλος, η περίφημη χλωρίδα της περιοχής μπορεί να αξιοποιηθεί με τη δημιουργία ενός “BAZZAR” αρωματικών φυτών, σε συνεργασία με τα γύρω χωριά. Όλα αυτά πάντα υπό το πρίσμα της συλλογικής προοπτικής και δράσης».



ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΗΜΕΡΩΝ:

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (17/05/2004)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (05/05/2004)

» ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (01/04/2004)

 

 
ΚΑΙΡΟΣ:
16-33
2-3

ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ:
Διημερεύει
ΚΑΛΟΥΤΑ Καλαμπόκα 21
Διανυκτερεύει
ΧΑΡΛΑΣ Βενιζέλου 78

ΒΕΝΖΙΝΑΔΙΚΑ:
ΛΙΤΣΑΚΗΣ Γηροκομείο,Κάμπος
ΖΙΓΛΗΣ Τρεις Μύλοι,Βροντάδος
ΛΟΥΚΑΚΗΣ Κοντάρι,Κολυμβητήριο
ΔΙΟΜΑΤΑΡΗΣ Καταρράκτης
ΚΛΑΔΙΑΣ Αρμόλια
ΚΕΤΕΚΙΔΗΣ Αγ.Ιωάννης,Αμέρη

ΠΛΟΙΑ:
Απο ΠΕΙΡΑΙΑ για ΧΙΟ
16.00 ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑ
19.00 ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Απο ΧΙΟ για ΠΕΙΡΑΙΑ
22.00 ΘΕΟΦΙΛΟΣ
Απο ΧΙΟ για ΜΥΤΙΛΗΝΗ
04.30 ΜΥΤΙΛΗΝΗ

ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ:
ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ
ΑΘΗΝΑ-ΧΙΟ 05.50-15.45-18.40
ΧΙΟ-ΑΘΗΝΑ 07.05-17.00-19.55
AEGEAN AIRLINES
ΑΘΗΝΑ-ΧΙΟ 08.15-19.50
ΧΙΟ-ΑΘΗΝΑ 09.40-21.15

 
"ΠΟΛΙΤΗΣ" - ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΧΙΑΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
ΤΗΛ: 22710-81314, 81315 - FAX: 22710-81316 - EMAIL:
polnews@otenet.gr
Σχεδιασμός & Φιλοξενία: Chiosnet